Program Emapa Transport+ jest produktem, który współpracuje z dowolnymi bazami danych obsługującymi sterowniki ODBC. Aby dane z naszego źródła (Piekarnia.xls) przenieść na mapę musimy najpierw utworzyć plik będący szkieletem umożliwiającym nam zaimportowanie jego rekordów.

Aby utworzyć nowy plik zawierający spis naszych klientów i ich dane należy w menu głównym Obiekty wybrać polecenie Nowy Zbiór Obiektów. Po wykonaniu tej czynności na ekranie otworzy się okno Struktura Zbioru Obiektów o następującym wyglądzie:

Prosimy Państwa o wprowadzenie w Okno Struktura Zbioru Obiektów następujących wpisów.

Dodawanie nowych linii odbywa się za pomocą kursora (po zaakceptowaniu wprowadzonego ustawienia enterem). Po zapisaniu pliku na dysku (sugerujemy nazwę Piekarnia) powinni Państwo uzyskać w dolnym panelu interfejsu następujący efekt, świadczący o tym, że program jest gotowy do wpisania lub zaimportowania danych:

Ważna informacja:

Bardzo istotne dla poprawnego działania programu jest określenie Typu Informacji dla kolumny Nazwa. Program musi wiedzieć, że dane mają określony typ. Dane, które mają Typ Informacji Miasto są traktowane przez program jak miejscowości, te które mają Typ Informacji Numery są traktowane jak Numer Ulicy, itd. Do wyboru mamy następujące Typy Informacji: nazwa, miasto, ulica, numer, kod pocztowy, pole, obwód. (program umożliwia znajdowanie numeru ulicy jeśli jest on zapisany w jednym rekordzie wraz z ulicą). Podobnie wygląda sprawa z Typem Danych. Tu do wyboru mamy: tekst, liczba całkowita, liczba rzeczywista, wartość logiczna, data, czas, data i czas.

Gdyby któreś z poleceń sprawiły Państwu kłopoty zapraszamy do skorzystania z gotowego pliku z efektem powyższych działań: Piekarnia przed importem.emd (znajdującego się w folderze Pliki na płycie instalacyjnej).

2. Import lub ręczne wprowadzanie danych

Aby zaimportować dane należy w menu głównym Obiekty wybrać polecenie Importuj Obiekty. Można też nacisnąć ikonę. Otworzy się wtedy okno Wybierz plik do importu

w którym trzeba wskazać plik Piekarnia1.xls. Po wskazaniu pliku Piekarnia1.xls pojawi się okno

po naciśnięciu przycisku Dalej pojawi się następujące okno:

W kolumnie Odpowiednik należy wybrać właściwe ustawienia, kojarząc kolumny nowo utworzonego zbioru obiektów z kolumnami w pliku Piekarnia.xls (kliknięcie pola Odpowiednik spowoduje automatyczne skojarzenie kolumn o takiej samej nazwie w obu bazach). Prawidłowe ustawienia dla naszej przykładowej bazy powinny wyglądać następująco:

Po naciśnięciu przycisku Dalej ukazuje się okno wyboru kategorii:

Po następnym naciśnięciu przycisku Dalej ukazuje nam się okno informujące czy wszystkie informacje niezbędne do importu zostały zebrane i program jest gotowy do importu.

Kliknięcie przycisku Importuj rozpoczyna import danych. Po zakończeniu tego procesu wyświetlany jest raport z przeprowadzonej operacji.

Po kliknięciu przycisku Zakończ w pustym dotąd oknie obiektów powinny nam się pojawić rekordy z bazy danych Piekarnia1.xls

Import danych pozwala zaimportować gotowe obiekty stworzone za pomocą takich aplikacji systemu MS Windows jak: MS Excel, MS Access lub inne tekstowe bazy danych. Możliwy jest także import z dowolnej bazy danych poprzez sterownik ODBC.

Jest to nieocenione narzędzie dla tych z Państwa, którzy mają duże bazy danych. Ich ręczne wprowadzanie trwało by bardzo długo.

Gdyby któreś z poleceń sprawiły Państwu kłopoty zapraszamy do skorzystania z gotowego pliku z efektem powyższych działań: Piekarnia po imporcie.emd (znajdującego się w folderze Pliki na płycie instalacyjnej).

3. Lokalizowanie obiektów (Klientów) na mapie

Aby dane teleadresowe były zlokalizowane na mapie należy dokonać procesu przypisania danych tekstowych do danych geograficznych. Proces ten nosi nazwę Geokodowania.

Geokodowanie jest to przypisanie wartości geograficznych (długość, szerokość) danemu obiektowi z podanych danych adresowych znajdujących się w polach miasto, ulica, numer i kod pocztowy. Możliwe jest także geokodowanie na podstawie ręcznego wskazania lokalizacji na mapie przez użytkownika.

W obszarze edycji zbioru obiektów te pola obiektu, które nie zostały wykorzystane przy geokodowaniu są wyróżnione. Natomiast jeżeli obiekt nie został zgeokodowany, wszystkie jego pola zaznaczone są charakterystycznym kolorem i dodatkowo tekst w polach geokodujących jest wytłuszczony.

Aby dokonać geokodowania wszystkich obiektów należy je zaznaczyć tak by były podświetlone na niebiesko (można to zrobić klikając na dowolny wiersz w oknie obiektów a potem nacisnąć kombinację klawiszy ctrl+a lub naciskając ikonę zaznacz wszystko ) a następnie kliknąć ikonę Geokoduj . Opcje geokodowania dostępne są także z menu kontekstowego myszki (prawy przycisk myszki).

Oczywiście można geokodować poszczególne rekordy oddzielnie. Istnieje także opcja Geokoduj ręcznie - umożliwia ona geokodowanie w miejscu dowolnie przez nas wskazanym (las, pole, itp.).

Po zakończeniu geokodowania na mapie powinny nam się pojawić lokalizacje naszych klientów.

Możemy oczywiście dodać ręcznie dowolną lokalizację poprzez wpisanie do bazy interesującego nas adresu i zgeokodowanie go.

W ten oto sposób nasz plik xls został przeniesiony na mapę. W następnym rozdziale pokażemy, jak urozmaicony może być sposób wyświetlania naszych lokalizacji.

Efekt wykonanej pracy znajdziecie Państwo w pliku Piekarnia po geokodowaniu.emd (znajdującego się w folderze Pliki na płycie instalacyjnej).

W aplikacji Emapa Transport+ możliwa jest edycja sposobu wyświetlania obiektów na mapie. Parametry, które użytkownik może własnoręcznie ustawiać to kolor i wielkość sygnatury. Alternatywnie do sygnatur, obiekty mogą być wizualizowane na mapie również w postaci dowolnych ikon (16x16 pixeli). W pełni ustawialny jest także zakres widoczności obiektów w poszczególnych przybliżeniach mapy.

Wszystkie wymienione powyżej działania związane z wizualizacją obiektów na mapie mogą być wykonywane na poziomie kategorii obiektów. Chcąc więc skonfigurować opcje wizualizacji w naszej kategorii sklepów, najpierw wybieramy w oknie Lista kategorii kategorię Domyślna.

Zmiana ustawienia koloru i rozmiaru wyświetlanych sygnatur

Po zgeokodowaniu program standardowo ustawia nam rozmiar i kolor sygnatur. Aby dokonać zmian należy wejść w Ustawienia Kategorii Obiektów - ikona . Po kliknięciu tej ikony na ekranie ukaże się okno w którym możemy skonfigurować opcje wizualizacji naszych obiektów. Dokonajmy więc zmian jak poniżej:

Ustawiamy tutaj nazwę kategorii (Domyślna zmieniamy na Sklepy)

Zaznaczamy Pokazuj nazwy obiektów na mapie oraz ustawiamy Zakres widoczności nazw od 7 do 12. Spowoduje to, że nazwy obiektów wyświetlane będą w przybliżeniu od 7 do 12 mapy.

Przechodzimy w zakładkę Sygnatury i dokonujemy ustawień jak na poniższym zrzucie:

po zaakceptowaniu wszystkich zmian (przycisk OK.) prezentacja naszych obiektów powinna wyglądać następująco:

Zapraszamy do zabawy przy ustawieniach koloru, wielkości czy obramowania. Przekonają się Państwo, na ile sposobów można wyświetlić dane.

Wizualizacja sygnatur za pomocą ikonek

Kolejnym sposobem przedstawienia punktów z naszej bazy na mapie jest wykorzystanie ikonek graficznych.

Kliknięcie przyciku dodaj otwiera nam drogę do wykorzystania jakichkolwiek ikon zapisanych na naszym twardym dysku. Na użytek naszej bazy wybraliśmy ikonki z symbolem chleba. Efekt końcowy wygląda następująco:

Program Emapa Transport+ umożliwia wyliczanie trasy przejazdów wg trzech algorytmów: trasa najszybsza, trasa najkrótsza, oraz trasa najtańsza. Ponadto potrafi on rozwiązać tzw. "problem komiwojażera". Oznacza to że jeśli mamy do odwiedzenia kilka punktów, program wyliczy nam optymalną kolejność odwiedzin.

Wbudowany w program moduł administracyjny pozwala na wprowadzenie do programu własnych pojazdów oraz kierowców. Pozwala także przypisać pojazdy do bazy.

Zakładkę dotyczącą obliczania tras oraz administracji pojazdów i kierowców włączamy ikoną , znajdującą się na lewym, pionowym panelu sterującym.

Aby obliczyć dowolną trasę należy przeciągnąć myszką sygnaturę z okna mapy bądź też interesujący nas adres z okna Obiekty do okna Punkty trasy. Istnieje także możliwość zaznaczenia kilku wybranych adresów (kombinacje klawiszy CTRL+kursor oraz SHIFT+kursor) i przerzucenia ich do okna Punkty trasy.

Po zaznaczeniu interesujących nas obiektów naciskamy ikonę - obiekty zostaną przeniesione do okna Punkty trasy.

Doboru algorytmu wyliczania trasy dokonujemy przyciskając jedna z ikon: . Znaczenie ikon od lewej: trasa najszybsza, trasa najkrótsza, trasa najtańsza.

Innym sposobem wytyczania trasy jest posługiwanie się ikoną Wskaż punkt przelotowy - . Normalnie ta ikona służy do precyzowania trasy - wskazuje programowi dodatkowy punkt przelotowy, przez który chcemy wytyczyć trasę - możliwe jest jednak również wytyczenie trasy tylko za pomocą punktów przelotowych. Klikamy na mapie w miejscu przez lub do którego chcemy jechać - na mapie pokazują nam się wskaźniki informujące nas o kolejności punktów.

Po wprowadzeniu minimum dwóch punktów z mapy bądź z okna Obiekty należy nacisnąć przycisk Oblicz trasę. Po obliczeniu trasy program wytycza ją na mapie oraz wyświetla okno opisu trasy, w którym zawarte są informacje dotyczące kosztów, czasu oraz odległości jakie wiążą się z wytyczoną trasą. Przykładowy widok po obliczeniu trasy przedstawiają poniższe zrzuty:

Proszę zauważyć, że klikając w oknie opisu trasy na dowolny punkt przejazdu - na mapie pokazuje nam się za pomocą czerwonych wskaźników lokalizacja tego punktu. Program informuje nas o każdej zmianie drogi lub ulicy, przekroczeniu granicy miasta itp.

Oczywiście istnieje możliwość wydruku opisu trasy oraz jego eksportu do plików txt, xls, mdb i html.

W momencie gdy w oknie Punkty trasy mamy 3 i więcej obiekty, aktywny staje się przycisk Optymalizuj. Kliknięcie go spowoduje, że program ustawi nam poszczególne punkty trasy w takiej kolejności, aby czas, długość lub koszt trasy były jak najmniejsze (zeleżnie od aktywnego algorytmu). Po dokonaniu optymalizacji należy nacisnąć przycisk Oblicz trasę.

Wyliczenie trasy optymalnej (rozwiązanie problemu komiwojażera) uchroni nas od niepotrzebnej straty czasu oraz zbędnych nakładów finansowych na paliwo oraz koszty kierowcy.

Zobaczmy jak optymalizacja ma wpływ na koszty rozwożenia naszego chleba. Wybierzmy sobie z listy naszych sklepów następujące obiekty:

Najlepiej przeciągać Sygnatury lokalizacji z mapy.

Najpierw obliczamy trasę przejazdu bez optymalizacji:

a następnie przeprowadmy optymalizację kolejności punktów i obliczymy trasę jeszcze raz:

Zauważmy, że zaoszczędziliśmy prawie godzinę czasu, przejechaliśmy prawie połowę mniej kilometrów i koszt również spadł prawie o połowę. A wszystko to na trasie o długości 60 km.

Zapraszamy do zabawy przy różnych trasach oraz algorytmach obliczenia.

Zajmiemy się teraz personalizacją produktu. Do tej pory jeździliśmy Domyślnym pojazdem i Domyślnym kierowcą. Najwyższy czas posadzić kogoś rzeczywistego i to za "kółkiem" rzeczywistego pojazdu i to w rzeczywistym miejscu (baza).

Powyższych ustawień dokonamy klikając ikonę Pojazdy i kierowcy. Pojawia nam się poniższe okno:

Program umożliwia nam dokonania następujących ustawień odnośnie kierowców: dobowy czas jazdy, czas jazdy ciągłej, czas postoju, stawka za godzinę, stawka za kilometr. Dokonajmy ustawień jak na poniższym zrzucie:

Zajmiemy się teraz pojazdami. Ponieważ nasza piekarnia rozwozi pieczywo, nasze samochody najprawdopodobniej są samochodami dostawczymi. Stwórzmy zatem nowy pojazd, oraz ustawimy jego parametry.

Prosimy o dokonanie ustawień jak na poniższym zrzucie:

Dysponujemy już kierowcą (Jan Kowalski) zarabiającym na godzine 10 zł i jeżdżącym pojazdem Lublin o numerze rejestracyjnym EL 1234. W oknie Zaawansowane istnieje możliwość ustawienia kosztów związanych z eksploatacją pojazdu, prędkości przejazdu na poszczególnych drogach oraz spalania.

Zajmiemy się teraz ustawieniem bazy (miejsca skąd pojazd wyrusza i dokąd wraca). Oczywiście naszą bazą jest siedziba naszej piekarni. Wybierzmy sobie Rossoszyce jako naszą bazę. Aby wejść w edytor baz należy kliknąć na okno Bazy. Pojawi się następujące okno:

Sposobów wskazania bazy jest kilka. Najprostszym z nich jest wskazanie jej na mapie za pomocą ikonki Dodaj bazę według adresu. Wyszukujemy miejscowość Rossoszyca a następnie klikamy na przycisk Dodaj. Baza została dodana.

Aby przypisać naszego Lublina do bazy należy ponownie wejść w Pojazdy i kierowcy gdzie w ustawieniach pojazdu należy wskazać naszą bazę w Rossoszycach.

Zapraszamy Państwa do zabawy przy wytyczaniu tras dla pojazdu z bazy. Proszę zobaczyć jak działa optymalizacja punktów trasy.

Warto też zastanowić się, jakie korzyści przyniesie aplikacja Emapa Transport+ zastosowana w Państwa firmie.